ارائه‌ی روشی برای ارزیابی عملکرد بانک ها با استفاده از نقشه‌های شناختی فازی یادگیرنده

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علی حسین زاده کاشان ¹

الهام دهقانی ²

محمد علی رستگار سرخه ³

¹ دانشیار، گروه سیستم های اقتصادی و اجتماعی ، دانشکده مهندسی صنایع ، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

² کارشناسی ارشد، گروه مدیریت سیستم و بهره‌وری، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

³ استادیار، گروه مدیریت سیستم و بهره‌وری ، دانشکده مهندسی صنایع ، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.93632.1550

چکیده

هر سازمان به منظور پایش میزان نیل به اهداف، نیاز بسیاری به نظام ارزیابی عملکرد دارد. عدم وجود نظام ارزیابی و کنترل در یک سازمان به معنای عدم برقراری ارتباط با محیط درون و بیرون سازمان تلقی می‌شود که پیامدهای آن زوال و درنهایت نابودی سازمان است. این مطالعه به ارائه یک روش ارزیابی عملکرد برای بانک‌ها با هدف بررسی وضعیت آن‌ها و تحلیل ارتباط میان مؤلفه‌های ارزیابی عملکرد می‌پردازد. ابتدا معیارهای ارزیابی عملکرد با روش تحلیل محتوا شناسایی شده و داده‌های 9 بانک ایرانی شامل 14 نسبت عملکردی ارزیابی می‌شود. پس از نرمال‌سازی داده‌ها، از نقشه‌های شناختی فازی و الگوریتم یادگیری ازدحام ذرات برای تعیین اوزان شاخص‌ها استفاده شده و شاخص‌های عملکردی تخمین زده شده‌اند. سپس با روش وزن‌دهی آنتروپی، امتیاز عملکرد هر بانک محاسبه شده است. نتایج نشان داد که بانک‌های پاسارگاد و ملت بهترین عملکرد را در این بازه زمانی داشته‌اند، در حالی که بانک‌های دی و اقتصاد نوین ضعیف‌ترین عملکرد را از خود نشان داده‌اند. این تحقیق همچنین به تحلیل ارتباطات میان شاخص‌های مختلف پرداخته و تأثیرگذاری و تأثیرپذیری هر شاخص در ارزیابی عملکرد بانک‌ها را مشخص کرده است.

کلیدواژه‌ها

ارزیابی عملکرد

نقشه‌های شناختی فازی

الگوریتم ازدحام ذرات

معیارهای مدل کمل

موضوعات

• مالی

---