کلیدواژه‌ها = شوک نفتی
اقتصاد کلان

بررسی و تحلیل اثرات شوک قیمت نفت بر برخی شاخص‌های اقتصاد کلان با استفاده از الگوی TVP-VAR

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 28 بهمن 1404

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.94325.1578

محسن مهرآرا، علی الطیار

چکیده هدف این مطالعه بررسی اثرات شوک قیمت نفت بر نرخ ارز و رشد اقتصادی با استفاده از الگوی خودرگرسیون برداری با ضرایب متغیر زمان است. یکی از مهمترین بحث‌ها و چالش‌های مطرح در اقتصاد کلان، اثرات نوسان قیمت نفت بر متغیرهای کلان اقتصادی است. چون نوسانات قیمت نفت هم بخش تقاضای کل اقتصاد و هم بخش عرضه اقتصاد راتحت تاثیر قرار می دهد، لذا بررسی اثرات آن بر سطح تولید و قیمت‌ها بسیار حائز اهمیت بوده و می‌تواند توصیه‌های سیاستی مناسبی برای مدیریت تقاضای اقتصاد کشور ارائه نماید. در این راستا، نکته مهم و قابل توجه این است که نحوه و میزان تاثیر گذاری نوسانات قیمت نفت بر فعالیت‌های اقتصادی، بستگی به شرایط اولیه اقتصاد کشور داشته و به همین دلیل می تواند اثرات متفاوتی از خود بر جای بگذارد. در این مطالعه به منظور تجزیه و تحلیل نتایج از روش الگوی TVP-VAR در بازه زمانی 1972-2022 بر اساس فراوانی داده‌های فصلی استفاده گردید. نتایج بدست آمده از این مطالعه بیانگر این بود که تکانه وارد شده از ناحیه رشد قیمت نفت منجر به افزایش رشد اقتصادی شده و ضریب اثر گذاری در این مدل در طول زمان متغیر بوده است و منجر به واکنش نوسانانی این متغیر در طول زمان شده است. از طرف دیگر مشاهده گردیده که تکانه مربوط به رشد قیمت نفت منجر به کاهش در نرخ ارز شده و ضریب برآورد شده در این مدل نیز به گونه‌ای بوده است که بیان کننده متغیر بودن واکنش بین متغیرها بوده است.

انتخاب تابع مناسب جهت بررسی عوامل مؤثر بر قیمت سهام معامله‌شده در بازار بورس اوراق بهادار و پیش بینی آتی این قیمت ها

دوره 23، شماره 11، آبان 1395، صفحه 192-214

https://doi.org/10.22067/pm.v23i11.18240

حمیدرضا ایزدی، مریم ایزدی

چکیده با توجه به اهمیت تغییرات قیمت نفت در درآمد‏های نفتی ایران به عنوان یک کشور صادر‏کننده نفت و در نتیجه اثرات آن بر اقتصاد نفتی کشور، هدف این مقاله بررسی اثرات شوک‏‏های نفتی بر تغییرات مهم‌ترین شاخص بورس اوراق بهادار در ایران، یعنی شاخص کل قیمتی است. بررسی قیمت سهام در بورس اوراق بهادار و به‌تبع آن بررسی و کنترل بازار سرمایه که بخشی مهمی از بازارهای مالی در هر کشور است، به عنوان عامل پر اهمیتی در سیاست‌گذاری و اعمال سیاست‌های کلان اقتصادی نقش دارد. این بازارها با کنترل و هدایت پس‌اندازها و نقدینگی موجود به بخش‌های مختلف اقتصاد ملی، سبب سرمایه‌گذاری و انتقال سرمایه به شرکت‌ها، بنگاه‌ها و فعالان اقتصادی شده و چشم اندازه آتی این سازمان های اقتصادی را نشان می دهند. با توجه به اینکه در کوتاه‌مدت شوک و شدت جابجایی نقدینگی و سرمایه بخش خصوصی و افراد جامعه از بخش‌های اقتصادی به غیراقتصادی بسیار بالاست، لذا شناسایی و معرفی اطلاعات، ساختار و پیش‌بینی این بازار کوتاه‌مدت جهت تعیین سیاست‌های مناسب بسیار حیاتی است. در این مقاله سعی شده است با نگاهی بر داده‌های آماری ماهانه 1380:1 تا 1392:12به بررسی عوامل مؤثر بر ارزش سهام در بورس بپردازد که در اینجا با استفاده از آزمون غیرآشیانه ای مدل بهینه و مناسب جهت بررسی عوامل مؤثر بر ارزش سهام در بورس انتخاب شده و رابطه موجود برمبنای روش خود توضیح برداری VARتخمین زده می شود. از طرفی با توجه به اینکه از طریق پیش‌بینی این‌گونه بازارهای مالی و سرمایه ای که با ثبات و کارآمد هستند، می توان چارچوبی جهت رسیدن به رشد و توسعه اقتصادی ارائه کرد. این مقاله به بررسی ثبات ساختاری و پیش‌بینی این بازار بر مبنای فرایند خودتوضیح جمعی با میانگین متحرک ARIMAپرداخته و بر اساس نتایج به دست آمده، سیاست‌های کاربردی پیشنهاد می‌گردد.

اثر شوک‏‏های متقارن و نامتقارن نفتی بر شاخص کل قیمتی در بازار بورس اوراق بهادار تهران

دوره 21، شماره 8، دی 1393، صفحه 30-61

https://doi.org/10.22067/pm.v21i8.45852

علی حسن زاده، مهران کیانوند

چکیده چکیده با توجه به اهمیت تغییرات قیمت نفت در درآمد‏های نفتی ایران به عنوان یک کشور صادر‏کننده نفت و در نتیجه اثرات آن بر اقتصاد نفتی کشور، هدف این مقاله بررسی اثرات شوک‏‏های نفتی بر تغییرات مهم‏ترین شاخص بورس اوراق بهادار در ایران یعنی شاخص کل قیمتی می‏باشد. بدین منظور از داده‏های ماهانه از 1370:1 تا 1390:9(1991:4 تا 2011:12) استفاده گردید. برای بررسی رابطه بین قیمت نفت و سهام، علاوه بر متغیر‏های قیمت نفت و شاخص قیمتی سهام، نرخ ارز واقعی و حجم نقدینگی نیز به مدل اضافه شده استهم‏چنین از سه معیار مختلف برای مشخص کردن شوک‏‏های نفتی استفاده شده است: شوک‏‏های خطی، شوک‏‏های موزون شده و شوک‏‏های خالص. تحلیل آماری در قالب مدل‎های سری زمانی شامل گارچ (GARCH) و خود توضیحی(VAR)‌ انجام یافته است. طبق نتایج به دست آمده، شوک‏‏های نفتی اثر مثبت بر شاخص‏‏های سهام دارند یعنی با افزایش قیمت نفت، شاخص‏‏های سهام نیز افزایش می‏یابند. هم‏چنین نتایج حاکی از آنست که اثر شوک‏‏های پولی بیشتر از شوک‏های نفتی می‏باشد. آزمون اثرات نا متقارن نیز وجود هر گونه اثر نامتقارن نفتی بر شاخص سهام را تایید نمی‏کند.‏