کلیدواژه‌ها = نابرابری درآمدی
اقتصاد پولی مالی

سناریوسازی تأثیر شوک متغیرهای کلان اقتصادی بر پولشویی در ایران (رهیافت مدل SVAR)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 18 آذر 1404

https://doi.org/10.22067/mfe.2025.95435.1605

محسن زرندی مقدم، بهار حافظی، حسین شریفی رنانی

چکیده اگرچه مطالعات مختلفی به بررسی اثرات اقتصادی ناشی از پولشویی پرداخته‌اند، لیکن، خلاء مطالعاتی بویژه در داخل کشور در خصوص بررسی تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر پولشویی وجود دارد. لذا در این مطالعه تأثیر شوک‌های منفی متغیرهای کلان اقتصادی بر حجم پولشویی در ایران با مدل خود رگرسیون برداری ساختاری (SVAR) طی دوره 1402-1373 بررسی شد. نتایج نشان داد که شوک‌های 10- ، 20- و 50- درصدی رشد تولید ناخالص داخلی واقعی، حجم پولشویی را حداکثر به‌ترتیب 01/4، 66/7 و 44/13 درصد افزایش می‌دهد. همچنین، شوک‌های 10+ ، 20+ و 50+ درصدی نرخ تورم، حجم پولشویی را حداکثر به‌ترتیب 29/3، 49/4 و 59/7 درصد افزایش می‌دهد. علاوه براین، شوک‌های 10+ ، 20+ و 50+ درصدی نرخ ارز، حجم پولشویی را حداکثر به‌ترتیب 09/2، 14/3 و 07/6 درصد افزایش می‌دهد. شوک‌های 10+ ، 20+ و 50+ درصدی ضریب جینی نیز، حجم پولشویی را حداکثر به‌ترتیب 04/1، 01/2 و 09/5 درصد افزایش می-دهد. بر اساس نتایج تحقیق، هنگامی که رشد اقتصادی پائین و نرخ تورم، نوسانات نرخ ارز و نابرابری درآمدی بالا باشد، پولشویی به‌عنوان یک واکنش طبیعی بازار غیررسمی رشد می‌کند. بر این اساس، راهکارهای همزمان اقتصادی (کنترل تورم و ارز)، اجتماعی (کاهش نابرابری و فرهنگ‌سازی)، نهادی (قوانین و نظارت) و فناورانه (هوش مصنوعی و بلاکچین) پیشنهاد شد.

اقتصاد پولی مالی

تأثیر شمول مالی در کاهش نرخ فقر در کشورهای در حال توسعه

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 07 مهر 1405

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.99335.1691

فاضل عباس علی الدلیمی، سجاد برخورداری دورباش

چکیده هدف مقاله حاضر بررسی تأثیر شمول مالی در کاهش نرخ فقر در کشورهای در حال توسعه بوده است. شمول مالی، دسترسی و استفاده افراد و بنگاه‌ها از محصولات و خدمات مالی با کیفیت و مقرون به صرفه شامل پرداخت‌ها، حساب-های بانکی، اعتبارات و بیمه است که به صورت پایدار و مسئولانه‌ای ارائه شده‌اند. از سوی دیگر دسترسی نابرابر به منابع مالی می‌تواند مانع مهمی برای دستیابی و استفاده از فرصت‌های اقتصادی باشد و فعالیت کارآفرینی، که یک عامل مهم و تعیین کننده در موفقیت اقتصادی است را کاهش دهد. در واقع، دسترسی راحت و استفاده بدون هزینه از خدمات مالی می‌تواند به فقرا برای ایجاد سرمایه و دارایی کمک کند تا در شرایط بد اقتصادی، بهتر بتوانند از خود محافظت کنند. در این مطالعه از اطلاعات آماری 43 کشور در حال توسعه در بازه زمانی 2004-2025 و روش خودرگرسیون برداری پنلی استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که تکانه وارد شده از ناحیه شاخص شمولیت مالی در کشورهای در حال توسعه منجر به بهبود وضعیت توزیع درآمد و کاهش فقر و نابرابری شده است. علاوه بر این مدل برازش شده نشان داد که تکانه وارد شده از ناحیه شمولیت مالی منجر به کاهش فقر شده هر چند اثر این تکانه در کشورهای در حال توسعه ضعیف بوده است.

بررسی عدم تقارن نابرابری درآمدی و نابرابری مخارج مصرفی (مطالعه موردی خانوارهای شهری ایران، در دوره زمانی 1385-1358)

دوره 17، شماره 32، بهمن 1389

https://doi.org/10.22067/pm.v17i32.27274

محمد حسن فطرس، رضا معبودی

چکیده این مقاله عدم تقارن رفتار نابرابری مخارج مصرفی و رفتار نابرابری درآمدی را بررسی و ارتباط میان توزیع مخارج مصرفی و نوسانات توزیع درآمدی را در خانوار های شهری ایران مطالعه می کند. با توجه به ارتباط درآمد و مخارج مصرفی، مقایسه نوسانات و پراکندگی های مخارج مصرفی که از طریق نوسانات و شوک های توزیع درآمد ایجاد می شوند، مفید است. جهت بررسی ارتباط بین نابرابری درآمدی و نابرابری مخارج مصرفی، شاخص واریانس لگاریتم ها و ضریب جینی بکار رفتند. برای این منظور، داده های درآمد و هزینه گروه های ده گانه درآمدی دوره زمانی 1385-1358 که از نتایج تفصیلی آمارگیری بودجه خانوارهای شهری مرکز آمار ایران اخذ شده اند مورد استفاده. قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل روابط بین متغیرها، روش داده های پانلی بکار رفت. یافته های پژوهش نشان می دهند که مقدار نابرابری مخارج مصرفی کمتر از مقدار نابرابری درآمدی است. یعنی، تمامی نوسانات و پراکندگی های توزیع درآمد به توزیع مخارج مصرفی منتقل نمی شوند. بنابراین، در گروه های درآمدی عدم تقارنی بین رفتار نابرابری مخارج مصرفی و رفتار نابرابری درآمدی مشاهده می‌شود.