استقلال بانک مرکزی و تورم کشورهای منتخب؛ با تاکید بر نقش سیستم‌های مالی و کیفیت نهادی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

جمال عبدالناصر علی العکرفی ¹

حبیب آقاجانی ²

محمد مهدی برقی اسکوئی ²

سکینه سجودی ²

¹ دانشگاه تبریز، دانشکده اقتصاد و مدیریت، تبریز، ایران

² گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.99339.1692

چکیده

از آنجا که دولت‌ها همواره تحت تأثیر احزاب با گرایش‌های سیاسی متفاوت قرار دارند، امکان سوءاستفاده سیاسی از سیاست‌های پولی وجود دارد. این امر می‌تواند تعادل بخش پولی را برهم زده، به بخش حقیقی اقتصاد آسیب وارد کند و در نهایت به نوسانات اقتصادی منجر شود. از این‌رو استقلال بانک مرکزی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای نهادی برای کنترل تورم در ادبیات اقتصادی شناخته می‌شود. مطالعه حاضر تأثیر استقلال بانک مرکزی بر تورم را با در نظر گرفتن نقش عوامل نهادی و سیستم‌های مالی در کشورهای منتخب نفتی طی دوره ۲۰۰۰–۲۰۲۳ بررسی می‌کند. برای کنترل مشکل بالقوه درون‌زایی، از روش حداقل مربعات دو مرحله‌ای (2SLS) استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که استقلال بانک مرکزی و کیفیت نهادی نقش کلیدی در کاهش تورم دارند؛ با این حال، تعامل میان متغیرهای نهادی و مالی می‌تواند اثرات پیچیده و گاه غیرخطی ایجاد کند. بر این اساس، تقویت استقلال عملی و قانونی بانک مرکزی به‌منظور مهار تورم و افزایش ثبات اقتصاد کلان توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

استقلال بانک مرکزی

تورم

هزینه عملیاتی پول

سیستم‌های مالی

عوامل نهادی

موضوعات

• اقتصاد کلان

---