نااطمینانی سیاست های پولی و مالی بر بازار مسکن ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

یونس بریانی

حسن حیدری

سید جمال الدین محسنی زنوزی

دانشگاه ارومیه دانشکده اقتصاد و مدیریت

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.99495.1695

چکیده

در سال‌های اخیر، عدم‌اطمینان سیاست‌های اقتصادی به یکی از عوامل مهم نوسانات اقتصاد کلان و تحولات بازار مسکن در اقتصادهای نوظهور تبدیل شده است. با وجود گسترش مطالعات مربوط به عدم‌اطمینان سیاستی، شواهد محدودی درباره تأثیر شوک‌های عدم‌اطمینان بر عرضه مسکن در ایران، به‌ویژه با در نظر گرفتن تغییرات ساختاری و روابط زمان‌متغیر، وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف پر کردن این شکاف پژوهشی، اثرات پویای شوک‌های عدم‌اطمینان سیاست‌های اقتصادی بر بازار مسکن ایران و کانال‌های انتقال آن از طریق متغیرهای واقعی، مالی و قیمتی را بررسی می‌کند.

برای این منظور، از مدل رگرسیون خودبرداری عامل افزوده با پارامترهای زمان‌متغیر (TVP-FAVAR) و داده‌های فصلی دوره ۱۴۰۲-۱۳۷۱ استفاده شده است. متغیرهای مورد بررسی شامل تولید ناخالص داخلی، مصرف، سرمایه‌گذاری، نرخ بیکاری، نرخ تورم، نرخ بهره و تعداد پروانه‌های ساختمانی صادره است.

نتایج تجربی نشان می‌دهد که شوک‌های عدم‌اطمینان سیاست‌های اقتصادی در کوتاه‌مدت موجب افزایش نرخ بهره می‌شوند، اما این اثر در افق‌های میان‌مدت کاهش یافته و منفی می‌شود. همچنین این شوک‌ها مصرف، نرخ تورم، نرخ بیکاری و تولید ناخالص داخلی را افزایش داده و سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهند. مهم‌تر آنکه، عدم‌اطمینان سیاستی اثر منفی و معناداری بر تعداد پروانه‌های ساختمانی دارد و شدت این اثر در طول زمان افزایش می‌یابد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که عدم‌اطمینان سیاستی از طریق افزایش هزینه تأمین مالی، کاهش اعتماد سازندگان و تضعیف انتظارات نسبت به شرایط آتی اقتصاد، عرضه مسکن را محدود می‌کند. بر این اساس، افزایش شفافیت و ثبات سیاست‌های اقتصادی و تسهیل سرمایه‌گذاری خصوصی می‌تواند به تقویت ثبات بازار مسکن کمک کند.

کلیدواژه‌ها

نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی

بازار مسکن

متغیرهای مالی

متغیرهای قیمتی

TVP_FAVAR

موضوعات

• سیاستهای پولی مالی

---