پیش‌بینی روند حرکت قیمت سهام در بازار سهام ایران با مدل‌سازی انتظارات ذهنی جریان نقد و نرخ بازده

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مهدی راهداری ¹

غلامرضا عسکرزاده ²

حمید خواجه محمودآبادی ³

سید یحیی ابطحی ⁴

¹ دانشجوی دکتری مهندسی مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

² گروه مدیریت مالی، واحدیزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

³ گروه مدیریت مالی، واحدیزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

⁴ گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، واحدیزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.97468.1655

چکیده

یکی از ابهامات در قیمت‌گذاری دارایی‌ها که در عمده ادبیات قیمت‌گذاری دارایی‌ها مغفول واقع شده است، این سؤال است که تغییرات روند قیمت سهام از تجدید نظر در جریان‌های نقدی مورد انتظار ناشی می‌شود یا تجدید نظر در نرخ‌های تنزیل مورد انتظار؟ لذا در مطالعه حاضر برای نخستین بار به بررسی حرکت قیمت سهام در بازار سهام ایران از طریق مدل-سازی انتظارات ذهنی جریان نقد و مقایسه آن با انتظارات ذهنی نرخ تنزیل سهام پرداخته شد. برای این منظور، داده‌ها از بورس اوراق بهادار تهران، بانک اطلاعاتی ره‌آورد نوین و سامانه اجماع تحلیل‌گران طی دوره 1390 تا 1402 گردآوری شد. همچنین، ابتدا انتظارات ذهنی رشد جریان نقد (SCF) و انتظارات ذهنی نرخ تنزیل (SDR) با مدل‌های خودرگرسیون برداری سنتی (VAR)، هزینه ضمنی سرمایه (ICC) و تجدیدنظر در پیش‌بینی‌های تحلیلگران (RAF) پیش‌بینی شد. سپس کارایی مدل‌های یاد شده با شاخص‌های میانگین قدرمطلق خطا (MAD)، میانگین مربع خطا (MSE) و ریشه میانگین مربع خطا (RMSE) ارزیابی شد. در نهایت، چگونگی حرکت قیمت سهام با انتظارات ذهنی حاصل از مدل‌های VAR، ICC و RAF بررسی شد. نتایج نشان داد که مدل ICC از مدل VAR و مدل RAF از هر دو مدل VAR و ICC در پیش‌بینی SCF و SDR کاراتر است. همچنین، بر خلاف انتظار، کوواریانس P/E با SCF، منفی و کوواریانس P/E با SDR، مثبت بوده و بیانگر الگویی ناکارآمد در ارزش‌گذاری سهام در بازار سهام ایران است که می‌تواند به عواملی مانند تورم بالا، تحریم‌های اقتصادی، نوسانات ارزی و تورش‌های رفتاری سرمایه‌گذاران نسبت داده شود.

کلیدواژه‌ها

انتظارات ذهنی رشد جریان نقد

انتظارات ذهنی نرخ تنزیل

مدل خودرگرسیون برداری (VAR)

مدل هزینه ضمنی سرمایه (ICC)

مدل تجدیدنظر در پیش‌بینی‌های تحلیل‌گران (RAF)

موضوعات

• بازارهای سرمایه

---