تأثیر خروج آمریکا از برجام بر پیوستگی زوجی، کل و اثر سرریزی خالص بازارهای دلار، شاخص بورس و بیت‌کوین

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

شیما جواهری ¹

احمد شعبانی ²

امیر احمد ذوالفقاری ³

¹ دانشگاه امام صادق

² دانشیار گروه اقتصاد پولی و مالی، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.

³ استادیار گروه اقتصاد مالی دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) تهران

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.90029.1456

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش خروج آمریکا از برجام بر سرریزهای بازار ارز، بورس اوراق بهادار و رمزارز در ایران طی دوره زمانی 16/11/1390 تا 20/10/1401 است. برای این منظور از مدل پویا و پیشرفته TVP-VAR استفاده شد تا سرریزهای زوجی و سه‌گانه میان سه بازار مورد بررسی قرار گیرد. نتایج نشان می‌دهد که پیوستگی کل بین سه بازار پس از خروج آمریکا از برجام 0.58 درصد افزایش یافته است. همچنین تحلیل خالص سرریز هر بازار نشان داد که سرریز بیت‌کوین با کاهش 123 درصدی مواجه شده، در حالی که سرریز شاخص بورس و دلار به ترتیب 117 درصد و 58 درصد افزایش یافته است. نوآوری این پژوهش در استفاده از مدل TVP-VAR برای تحلیل سرریزهای بلندمدت و زوجی-سه‌گانه میان سه بازار مهم ایران، تمرکز بر شرایط اقتصادی و سیاسی خاص قبل و بعد از خروج آمریکا از برجام، و تحلیل همزمان نقش رمزارزها در کنار بورس و ارز است که کمتر در ادبیات مالی ایران مورد توجه قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

سرریزی

شاخص بورس

خروج آمریکا از برجام

خودرگرسیون برداری

موضوعات

• اقتصاد مالی

---