آسیب‌شناسی تعامل بازار پول و سرمایه در ایران: رویکرد مدل‌سازی ساختاری-تفسیری

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علیرضا حق شناس ¹

محمد سلگی ²

حسین شیرمردی احمد آباد ³

¹ کارشناسی ارشد مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و برنامه ریزی راهبردی، گروه مدیریت مالی اسلامی، دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران

² استادیار، دانشکده مدیریت و برنامه‌ریزی راهبردی، گروه مدیریت مالی اسلامی، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران

³ پژوهشگر، دانشکده مدیریت و برنامه ریزی راهبردی، گروه مدیریت مالی اسلامی، دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران

https://doi.org/10.22067/mfe.2025.92036.1511

چکیده

تعامل میان بازار پول و سرمایه از مباحث مهم نظام مالی ایران است. علی‌رغم وجود مطالعات متعدد در حوزه بازارهای مالی، آسیب‌شناسی تعامل بازارهای مذکور، مغفول باقی‌مانده است و هدف تحقیق حاضر استخراج نظام آسیب‌های تعامل میان بازار پول و سرمایه است. از آنجاییکه موضوع پژوهش بسیار خاص بوده و اندیشمندان معدودی بر روی آن تأمل نموده‌اند، جامعه پژوهش حاضر محدود به خبرگان و اندیشمندانی از حوزه مذکور می‌شود که ضمن داشتن دسترسی مناسب به آن‌ها، شناخت مناسبی از موضوعات تعامل بازار پول و سرمایه و آسیب‌شناسی آن در ایران داشته باشند. این پژوهش از رویکرد ترکیبی بهره می‌برد. پس از مرور نظام‌مند ادبیات و مصاحبه با ۸ خبره، ۷۵ آسیب (۲۵ مورد از ادبیات و ۵۰ مورد از مصاحبه) شناسایی و با تحلیل مضمون کدگذاری شد. در ادامه، این آسیب‌ها با استفاده از پرسشنامه دلفی فازی میان ۱۲ خبره مورد سنجش قرار گرفتند و ۶۵ آسیب تأیید شدند که در پنج بعد سیاست‌گذاری، نهادهای مالی، قوانین و مقررات، ابزارهای مالی و ساختاری دسته‌بندی شدند. سپس، با توزیع پرسشنامه ISM میان ۱۲ خبره و استفاده از روش ISM گروهی در نرم‌افزار MATLAB نسخه R2021a، روابط درونی میان این آسیب‌ها تحلیل گردید. نتایج نشان داد که بعد سیاست‌گذاری مهم‌ترین عامل بازدارنده تعامل در ایران است و پس از آن ابعاد نهادهای مالی، قوانین و مقررات، ابزارهای مالی و ساختاری قرار دارند. همچنین، ابعاد سیاست‌گذاری و قوانین و مقررات تأثیرگذارترین و ابعاد نهادهای مالی، ابزارهای مالی و ساختاری تأثیرپذیرترین معیارها شناخته شدند. این تحلیل در سطح مؤلفه‌های هر بعد نیز انجام شد.

کلیدواژه‌ها

تعامل بازارهای مالی

بازار پول

بازار سرمایه

آسیب‌شناسی

موضوعات

• بازارهای مال

---