موضوعات = علوم اقتصادی
علوم اقتصادی

نقش قابلیت های هوش مصنوعی در بهبود عملکرد نظارتی سیستم بانکداری ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 12 اردیبهشت 1405

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.96041.1627

سید عبداله رضوی، ملیکا اسماعیلی

چکیده این پژوهش به بررسی چگونگی بهبود اثربخشی نظارتی از طریق کارکردهای هوش مصنوعی در مؤسسات بانکی ایران با استفاده از نرم افزار MAXQDA می‌پردازد. با افزایش پیچیدگی عملیات بانکی و الزامات نظارتی هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری تحول‌آفرین ضروری مطرح شده است که پتانسیل بالایی برای ارتقای عملکردهای نظارتی همراه با ارائه خدمات و اقدامات امنیتی دارد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که فناوری‌های هوش مصنوعی شامل یادگیری ماشین و پردازش زبان طبیعی با پایش مجموعه‌های گسترده داده‌های مالی در عملیات بلادرنگ قادر به تشخیص دقیق ناهنجاری‌ها و تقلب هستند. این فناوری از طریق سیستم‌های هوشمند در سه حوزه مهم شامل پیشگیری از پولشویی (AML) خدمات توصیه مالی و بهبود تجربه مشتری با چت‌بات‌های هوشمند نتایج مؤثری ارائه می‌دهد. بانک‌ها از طریق این فناوری‌ها به کارایی عملیاتی بالاتری دست یافته خطاهای انسانی را کاهش داده و زمان پاسخگویی را تسریع می‌کنند که منجر به افزایش اعتماد و امنیت مشتریان می‌شود. با این حال پیاده‌سازی هوش مصنوعی در عملیات بانکی مستلزم حل سه چالش اساسی است: شفافیت عملکرد سیستم‌ها اقدامات حفاظت از داده‌ها و تدوین چارچوب‌های حقوقی مناسب برای تضمین حریم خصوصی و ایمنی. این پژوهش با بهره گیری از روش‌های کیفی و تحلیل داده‌های گردآوری‌شده در محیط نرم‌افزار به بررسی متغیرهای کلیدی مؤثر بر عملکرد نظارتی بانک‌ها پرداخته و راهکارهای عملیاتی برای بهره‌برداری بهینه و مفید از هوش مصنوعی ارائه شده است. نتایج این مطالعه ادغام هوش مصنوعی در نظام بانکداری ایران می‌تواند به بهبود نظارت‌های مالی کاهش ریسک‌ها رضایت مشتریان و تحقق بانکداری هوشمند و مقاوم منجر شود.

علوم اقتصادی

پژوهش‌های همه‌گیری کووید-19 در اقتصاد: تحلیل بیبلیومتریک

دوره 31، پاییز و زمستان 1403، دی 1403

https://doi.org/10.22067/mfe.2024.87771.1417

یونس نوبخت

چکیده کووید-19 به‌دلیل گستره جهانی و تأثیرات چند‌وجهی آن بر اقتصاد، فرصت‌های مطالعاتی زیادی را در این زمینه برای پژوهشگران ایجاد کرده است. هدف این مقاله، بررسی و تحلیل پژوهش‌های حوزه کووید-19 و اقتصاد در ایران می‌باشد. مقاله از نوع کاربردی بوده و با استقاده از روش‌های کتاب‌سنجی انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مقالات منتشر شده در زمینه همه‌گیری کووید-19 و اقتصاد در مجلات علمی حوزه اقتصاد در ایران از بهمن‌ماه سال 1398 تا فروردین‌ماه سال 1402 می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که روند انتشار مقالات حوزه پژوهش‌های کووید-19 و اقتصاد در ایران صعودی بوده و بیشترین تعداد مقالات منتشر شده نیز مربوط به سال‌ 1401 با 32 عنوان و 39 درصد از کل مقالات می‌باشد. کلیدواژه‌های بازار سهام، نفت، صنعت و نرخ ارز پرتکرارترین کلیدواژه‌های تشکیل‌دهنده ساختار فکری پژوهش‌های کووید-19 و اقتصاد در ایران می‌باشند که زیربنای موضوعی و همچنین، مسیر مطالعاتی پژوهش‌های این حوزه را در ایران نشان می‌دهند. بررسی نقشه شبکه‌های همکاری میان نویسندگان و همچنین، دانشگاه‌ها نیز نشان می‌دهد که، اگرچه همکاری خوبی بین دانشگاه‌ها در این زمینه صورت‌گرفته اما، ارتباط موضوعی برجسته‌ای بین نویسندگان در این حوزه شکل نگرفته است. در هر حال انتظار می‌رود، نتایج و پیشنهادات این پژوهش، ضمن تسهیل روند انتشار مقالات این حوزه در ایران، به‌عنوان یک نقشه راه برای استفاده از فرصت‌های تحقیقاتی بالقوه در این زمینه مورد استفاده پژوهشگران قرار گیرد.