بررسی رابطه بین قیمت های تولیدکننده و مصرف‌کننده (مطالعه موردی بخشی از محصولات لبنی در ایران)

Document Type : پژوهشی

Authors

Mohammad Taher Ahmadi Shadmehri

Mohammad Ahmadi

https://doi.org/10.22067/pm.v16i28.2603

Abstract

تجزیه و تحلیل رابطه قیمت در طول زنجیرة تولید از تولیدکننده به مصرف‌کننده، ابزاری رایج برای اندازه‌گیری درجه کارآیی و رقابت‌پذیر بودن بازارهای مختلف در دهه اخیر بوده است. در این مقاله، روابط قیمت و چگونگی انتقال قیمت بین دو سطح تولیدکننده و مصرف‌کننده برای محصول پنیر در ایران بررسی شده است. داده‌های مورد استفاده شامل شاخص قیمت تولیدکننده و مصرف‌کننده محصول پنیر است که به‌صورت ماهانه دورة زمانی 91 ماهه از فروردین سال 1380 تا مهر 1387 را پوشش می‌دهد. از شیوۀ هم‌انباشتگی یوهانسن – یوسلیوس و رابطه علیّت گرنجری برای آزمون وجود رابطه بین دو شاخص و تعیین جهت علیّت استفاده شده است. تجزیه و تحلیل رفتار انتقال قیمت بر مبنای روش سنتی هاک و بکارگیری مدل ECM ون کرامون تابادل – لوی Von Cramon Taubadel-Loy1998)) است. نتایج نشان داد که جهت علیّت از قیمت‌های مصرف‌کننده به قیمت‌های تولیدکننده در هر دو دوره کوتاه مدت و بلندمدت وجود دارد. نتایج، فرضیۀ انتقال نامتقارن قیمت را بین قیمت‌های تولیدکننده و مصرف‌کننده رد می‌کند. با توجه به نقش تعیین‌کننده مصرف‌کننده در تعییین قیمت، مطالعات بیشتر در زمینه مسائل رفاهی و مقایسه هزینه‌ها و منافع ناشی از اتخاذ سیاست‌های مختلف دولت در این بازار مورد نیاز است.

---