دانشگاه فردوسی مشهد اقتصاد پولی مالی 2251-8452 مقالات آماده انتشار 2026 08 26 The Impact of Monetary and Fiscal Policies on Air Pollution Levels in OPEC Member Countries تاثیرسیاست های پولی و مالی بر میزان آلودگی هوا در کشورهای عضو اوپک 48652 10.22067/mfe.2026.98648.1683 FA ابراهیم صادقیان گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ابرکوه، ابرکوه، ایران. 0009-0007-2713-9888 جلیل توتونچی گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یزد، یزد، ایران. عباس علوی راد گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یزد، یزد، ایران. Journal Article 2026 05 10 OPEC countries face a dual challenge of sustaining oil-led economic growth while mitigating environmental degradation. This study investigates the dynamic effects of monetary and fiscal policies on per capita carbon dioxide (CO2) emissions in 15 OPEC member states over the period 1995–2024. Utilizing a Panel Autoregressive Distributed Lag (Panel ARDL) framework, the Pooled Mean Group (PMG) estimator was applied after confirming variables’ stationarity, cross-sectional dependence, and panel cointegration. The short-run empirical findings reveal that macroeconomic policy instruments do not exert a statistically significant impact on carbon emissions; instead, short-term emissions are primarily driven by structural factors such as population growth and per capita income. In the long run, however, government expenditures (fiscal expansion) and exchange rates exhibit a significant mitigating effect on CO2emissions. Conversely, monetary expansion (money supply) and population size act as key drivers of environmental degradation in the long run. Additionally, the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis is validated for the sampled countries. The error correction term (ECM=-0.12) indicates a relatively slow adjustment rate toward the long-run equilibrium. Policy implications suggest that OPEC policymakers should align monetary and fiscal frameworks by implementing green budgeting, directing bank credit toward low-carbon projects, and regulating liquidity to facilitate the energy transition. مواجهه کشورهای صادرکننده نفت با تعارض میان رشد اقتصادی پایدار و تعهدات زیست‌محیطی، تحلیل کانال‌های سیاست‌گذاری کلان بر کیفیت محیط‌زیست را ضروری ساخته است. این پژوهش با هدف واکاوی اثرات پویا و نامتقارن سیاست‌های پولی و مالی بر انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن (CO_2) در ۱۵ کشور عضو اوپک طی دوره ۲۰۲۴–۱۹۹۵ انجام شده است. به این منظور، پس از تأیید مانایی متغیرها و وجود وابستگی مقطعی و هم‌انباشتگی پانلی، مدل خودتوضیح با وقفه توزیعی پانلی (Panel ARDL) با استفاده از روش میانگین گروهی هم‌انباشته (PMG) برآورد گردید. یافته‌های تجربی در کوتاه‌مدت نشان داد که ابزارهای پولی و مالی اثر معناداری بر انتشار کربن ندارند و تغییرات آلودگی عمدتاً تحت تأثیر متغیرهای ساختاری نظیر رشد جمعیت و درآمد سرانه است. با این حال، در بلندمدت، مخارج دولت (سیاست مالی انبساطی) و نرخ ارز اثر منفی و معناداری بر انتشار CO_2دارند. در مقابل، انبساط پولی (حجم پول) و حجم جمعیت محرک‌های اصلی افزایش آلایندگی در بلندمدت هستند. همچنین فرضیه منحنی کوزنتس زیست‌محیطی (EKC) در این کشورها تأیید شد. ضریب تصحیح خطا (ECM=-0.12) حاکی از سرعت تعدیل نسبتاً کند و پایداری عدم‌تعادل‌های کوتاه‌مدت است. بر اساس یافته‌ها، هماهنگی سیاست‌های پولی و مالی از طریق استقرار نظام بودجه‌ریزی سبز، هدایت اعتبارات بانکی به پروژه‌های کم‌کربن و کنترل بهینه نقدینگی جهت تسریع گذار انرژی در کشورهای اوپک توصیه می‌شود.