دانشگاه فردوسی مشهد اقتصاد پولی مالی 2251-8452 مقالات آماده انتشار 2026 08 26 Central Bank Independence and Inflation in Selected Countries: The Role of Financial Systems and Institutional Quality استقلال بانک مرکزی و تورم کشورهای منتخب؛ با تاکید بر نقش سیستم‌های مالی و کیفیت نهادی 48650 10.22067/mfe.2026.99339.1692 FA جمال عبدالناصر علی العکرفی دانشگاه تبریز، دانشکده اقتصاد و مدیریت، تبریز، ایران 0009-0002-1384-0853 حبیب آقاجانی گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمد مهدی برقی اسکوئی گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-5750-0482 سکینه سجودی گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-2109-3555 Journal Article 2026 06 13 Governments are constantly influenced by political parties with differing orientations, which creates the potential for political misuse of monetary policy. Such interference can disrupt monetary equilibrium, harm the real sector of the economy, and ultimately lead to economic fluctuations. Consequently, central bank independence is widely recognized in the economic literature as one of the most important institutional tools for controlling inflation. This study investigates the impact of central bank independence on inflation in selected oil-exporting countries over the period 2000–2023, while considering the role of institutional factors and financial systems. To address potential endogeneity concerns, the two-stage least squares (2SLS) method is employed. The findings indicate that central bank independence and institutional quality play a pivotal role in reducing inflation; however, the interaction between institutional and financial variables can generate complex and sometimes nonlinear effects. Accordingly, strengthening the practical and legal independence of central banks is recommended to curb inflation and enhance macroeconomic stability. از آنجا که دولت‌ها همواره تحت تأثیر احزاب با گرایش‌های سیاسی متفاوت قرار دارند، امکان سوءاستفاده سیاسی از سیاست‌های پولی وجود دارد. این امر می‌تواند تعادل بخش پولی را برهم زده، به بخش حقیقی اقتصاد آسیب وارد کند و در نهایت به نوسانات اقتصادی منجر شود. از این‌رو استقلال بانک مرکزی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای نهادی برای کنترل تورم در ادبیات اقتصادی شناخته می‌شود. مطالعه حاضر تأثیر استقلال بانک مرکزی بر تورم را با در نظر گرفتن نقش عوامل نهادی و سیستم‌های مالی در کشورهای منتخب نفتی طی دوره ۲۰۰۰–۲۰۲۳ بررسی می‌کند. برای کنترل مشکل بالقوه درون‌زایی، از روش حداقل مربعات دو مرحله‌ای (2SLS) استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که استقلال بانک مرکزی و کیفیت نهادی نقش کلیدی در کاهش تورم دارند؛ با این حال، تعامل میان متغیرهای نهادی و مالی می‌تواند اثرات پیچیده و گاه غیرخطی ایجاد کند. بر این اساس، تقویت استقلال عملی و قانونی بانک مرکزی به‌منظور مهار تورم و افزایش ثبات اقتصاد کلان توصیه می‌شود.