دانشگاه فردوسی مشهد اقتصاد پولی مالی 2251-8452 مقالات آماده انتشار 2026 07 28 Analysis of the Effects of Monetary and Credit Policies on Macro-Financial Dynamics of Iran's Economy within a DSGE Model with Rational Asset Bubbles تحلیل اثرات سیاست‌های پولی و اعتباری بر پویایی‌های کلان و مالی اقتصاد ایران در چارچوب یک مدل DSGE با حباب عقلایی دارایی 48550 10.22067/mfe.2026.99338.1694 FA صهبا مولائی دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0009-0003-8271-2748 غلامعلی حاجی دانشیار، گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0000-0002-0329-9760 سید فخرالدین فخرحسینی دانشیار،گروه حسابداری، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران 0000-0001-5955-1913 Journal Article 2026 06 13 این پژوهش با هدف بررسی اثر سیاست‌های پولی و اعتباری بر متغیرهای کلان و مالی در اقتصاد ایران، با استفاده از یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی (DSGE) توسعه‌یافته مبتنی بر چارچوب گرتلر و کارادی (2011) همراه با تعبیه سازوکار حباب عقلایی قیمت دارایی انجام شده است. کالیبراسیون مدل با استفاده از داده‌های فصلی اقتصاد ایران در دوره زمانی گسترده صورت گرفته و نتایج شبیه‌سازی و تجزیه واریانس یافته‌های مهمی را به دست داده است.نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شوک کیفیت سرمایه، نقش غالب و تعیین‌کننده‌ای در تبیین نوسانات متغیرهای کلان و مالی اقتصاد ایران دارد. این شوک به‌تنهایی بخش عمده‌ای از نوسانات تولید کل، خالص ثروت واسطه‌های مالی، اهرم مالی، سرمایه‌گذاری، تورم، قیمت بازاری سرمایه، بازده سرمایه، رشد اعتبارات و پریمیوم مالی را توضیح می‌دهد. این یافته بیانگر آن است که پویایی‌های اقتصاد ایران عمدتاً تحت سلطه کانال‌های مالی، وضعیت ترازنامه واسطه‌های مالی و بازدهی سرمایه قرار دارد و شوک‌های سنتی طرف عرضه نقش نسبتاً محدودی در نوسانات اقتصادی ایفا می‌کنند. چکیدهاین پژوهش با هدف بررسی اثر سیاست‌های پولی و اعتباری بر متغیرهای کلان و مالی در اقتصاد ایران، یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی نیوکینزی برای اقتصاد بسته طراحی کرده است. چارچوب نظری با افزودن سازوکار حباب عقلایی قیمت دارایی توسعه یافته تا تعامل بخش حقیقی و مالی تبیین شود. کالیبراسیون با داده‌های فصلی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۳ انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد شوک کیفیت سرمایه، مهم‌ترین منشأ نوسانات متغیرهای کلان و مالی است و سهم غالب در نوسانات تولید، خالص ثروت واسطه‌های مالی، اهرم مالی، سرمایه‌گذاری، تورم، قیمت سرمایه، بازده سرمایه، رشد اعتبارات و پریمیوم مالی دارد. شوک سیاست پولی دومین عامل مهم نوسانات محسوب می‌شود. در مقابل، سهم شوک بهره‌وری و ثروت واسطه‌های مالی ناچیز است. شوک سیاست اعتباری نیز نقش تعدیل‌کننده در شرایط بحرانی ایفا می‌کند. پویایی اقتصاد ایران عمدتاً تحت سلطه کانال‌های مالی، ترازنامه واسطه‌ها و بازدهی سرمایه است. بنابراین، تمرکز بر کانال‌های مالی، بازار دارایی‌ها، شرایط اعتباری و طراحی مناسب سیاست پولی و ابزارهای احتیاطی اهمیت اساسی دارد.