دانشگاه فردوسی مشهد اقتصاد پولی مالی 2251-8452 مقالات آماده انتشار 2026 06 28 The Impact of Monetary Policies on the Volume of Non-Oil Exports in the Iranian Economy: A Fuzzy Regression Approach اثر سیاست‌های پولی بر حجم صادرات غیرنفتی در اقتصاد ایران: رویکرد فازی 48387 10.22067/mfe.2026.95136.1600 FA مصطفی شکری استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران 0009-0004-6092-1925 مصطفی علمی مقدم استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران رضا شمس اللهی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه آیت ا...بروجردی، بروجرد، ایران مریم داربیدی دکتری اقتصاد، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Journal Article 2025 08 27 Exports play a significant role in the development of third world countries due to increased employment and income. In addition, exports can create huge opportunities such as access to innovation and advanced technologies and the mobility of capital goods. For this reason, it is essential for governments and economic policymakers to identify the factors affecting exports. The aim of the present study is to examine the effect of monetary policies on the volume of non-oil exports of Iran during the period 1990-2024. For this purpose, the fuzzy regression method was used. The findings of this study showed that money supply policies with a fuzzy coefficient (-0.0417, 0.0019) have a negative effect on the volume of non-oil exports of Iran. This coefficient confirms the point that the increase in the volume of money in the Iranian economy has led to higher inflation and increased production costs and, consequently, reduced the competitiveness of exported goods. Other findings also showed that the increase in the average per capita income level of other countries in the world and the increase in the real effective exchange rate have a positive effect, and on the other hand, the inflation rate and economic sanctions against Iran have a negative effect on the volume of non-oil exports of Iran. در اقتصاد کشورهای صادرکننده نفت، اتکای قابل توجه به درآمدهای نفتی موجب نوسان‌پذیری شدید منابع ارزی و آسیب‌پذیری ساختار اقتصادی در برابر شوک‌های بیرونی شده است. ازاین‌رو، توسعه صادرات غیرنفتی و تقویت جایگاه آن در تراز تجاری، به‌عنوان یکی از راهبردهای اصلی کاهش وابستگی به نفت و افزایش پایداری رشد اقتصادی مطرح است. در این میان، سیاست‌های پولی با تأثیرگذاری بر متغیرهایی همچون نرخ ارز، نرخ بهره و نقدینگی، می‌توانند نقش مهمی در تقویت یا تضعیف توان صادراتی بخش‌های غیرنفتی ایفا کنند. بدین منظور هدف مطالعه حاضر بررسی اثر سیاست‌های پولی بر حجم صادرات غیرنفتی کشور ایران طی دوره 1403-1369 است. بدین منظور از روش رگرسیون فازی استفاده شده است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که متغیر سیاست‌های پولی با ضریب فازی (0019/0، 0417/0-)، اثری منفی بر حجم صادرات غیرنفتی کشور ایران دارند. این ضریب موید این نکته است که افزایش حجم پول در اقتصاد ایران به تورم بیشتر منجر شده و موجب افزایش هزینه‌های تولید و به تبع کاهش توان رقابتی کالاهای صادراتی شده است. همچنین دیگر یافته‌ها نشان داد که افزایش میانگین سطح درآمد سرانه سایر کشورهای جهان و افزایش نرخ ارز موثر واقعی، تأثیری مثبت و از طرف دیگر نیز نرخ تورم و تحریم‌های اقتصادی اعمال شده علیه کشور ایران، اثری منفی بر حجم صادارت غیرنفتی کشور ایران، نشان داده‌اند.