دانشگاه فردوسی مشهد اقتصاد پولی مالی 2251-8452 مقالات آماده انتشار 2026 06 06 Presentation of a desirable model for identifying and examining credit risk reduction strategies in the Melli Bank of Iran ارائه مدل مطلوب جهت شناسایی و بررسی راهکارهای کاهش ریسک اعتباری در بانک ملی ایران 48305 10.22067/mfe.2026.95836.1622 FA علی جلالی مجیدی گروه حسابداری، واحد قاینات ، دانشگاه آزاد اسلامی،قاینات ، ایران جمال برزگری خانقاه گروه حسابداری ، دانشگاه یزد ، یزد ، ایران محمود لاری دشت بیاض گروه حسابداری ،دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ، ایران محسن جلالی مجیدی گروه مدیریت، واحد طبس، دانشگاه آزاد اسلامی، طبس، ایران 0000-0003-0984-6603 Journal Article 2025 10 08 The increase in non-performing loans and the growing complexity of the economic environment have posed serious challenges for banks in reducing credit risk. In this context, Bank Melli Iran, as the largest state-owned bank in the country, is more exposed than other banks to the consequences of credit risk due to the breadth of its operations and its strategic role in the monetary system. The purpose of this study is to propose a comprehensive model for identifying and explaining strategies to reduce credit risk in Bank Melli Iran.This research is applied in terms of purpose and adopts a mixed-methods (qualitative–quantitative) approach. In the qualitative phase, effective components and strategies for credit risk reduction were identified and refined using qualitative content analysis and the fuzzy Delphi method. Subsequently, in the quantitative phase, interpretive structural modeling (ISM) was employed to level and structure the relationships among the components, and finally, the proposed model was tested and validated using structural equation modeling (SEM).The findings indicate that economic factors, governance-related factors, and credit and managerial policies play the most significant causal role in reducing credit risk, while other factors such as human resources, process management, and information systems are positioned at the more influenced levels of the model. Overall, the results suggest that focusing on effective credit policies and the efficient management of economic variables plays a key role in improving asset quality and controlling credit risk in Bank Melli Iran. افزایش مطالبات غیرجاری و پیچیدگی‌های فزاینده محیط اقتصادی، بانک‌ها را با چالش جدی کاهش ریسک اعتباری مواجه ساخته است. در این میان، بانک ملی ایران به‌عنوان بزرگ‌ترین بانک دولتی کشور، به دلیل گستردگی فعالیت‌ها و نقش راهبردی در نظام پولی، بیش از سایر بانک‌ها در معرض پیامدهای ریسک اعتباری قرار دارد. هدف پژوهش حاضر، ارائه مدلی جامع برای شناسایی و تبیین راهکارهای کاهش ریسک اعتباری در بانک ملی ایران است.این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، آمیخته (کیفی–کمی) است. در مرحله کیفی، با بهره‌گیری از تحلیل محتوای کیفی و روش دلفی فازی، مؤلفه‌ها و راهکارهای مؤثر بر کاهش ریسک اعتباری شناسایی و پالایش شدند. سپس، در مرحله کمی، با استفاده از مدلسازی ساختاری تفسیری، روابط میان مؤلفه‌ها سطح‌بندی شد و در نهایت، مدل پیشنهادی از طریق مدلسازی معادلات ساختاری مورد آزمون و تأیید قرار گرفت.یافته‌های پژوهش نشان داد که عوامل اقتصادی، عوامل حاکمیتی و سیاست‌های اعتباری و مدیریتی، بیشترین نقش علّی را در کاهش ریسک اعتباری ایفا می‌کنند و سایر عوامل نظیر نیروی انسانی، مدیریت فرآیندها و سیستم‌های اطلاعاتی در سطوح تأثیرپذیر مدل قرار می‌گیرند. نتایج مدل بیانگر آن است که تمرکز بر سیاست‌های اعتباری کارآمد و مدیریت مؤثر متغیرهای اقتصادی، نقش کلیدی در بهبود کیفیت دارایی‌ها و کنترل ریسک اعتباری بانک ملی ایران دارد.