دانشگاه فردوسی مشهد اقتصاد پولی مالی 2251-8452 مقالات آماده انتشار 2026 05 05 A Study of the Dynamics of the Fintechs’ Effects on the Inflation Rate in Iran’s Economy بررسی پویایی اثر فین‌تک‌ها بر نرخ تورم در اقتصاد ایران 48158 10.22067/mfe.2026.92345.1515 FA اعظم احمدیان هیأت علمی گروه بانکداری و نهادهای پولی پژوهشکده پولی و بانکی وهاب قلیچ هیأت علمی گروه مطالعات مالی و بانکداری اسلامی پژوهشکده پولی و بانکی Journal Article 2025 02 25 The significance of fintech’s presence in the economy, particularly in the financial sector, is no longer a secret, and is underscored by the proliferation of recent studies examining the interplay between the performance of fintechs and macroeconomics on a global scale. According to international experiences, fintechs have significantly contributed to bolstering economic growth and controlling inflation by increasing access to financial services. Iran is host to over fifty operational fintech companies that have penetrated diverse facets of the business models employed by banks. Their presence may thus have an effect on the efficacy of the macro economy. A primary focus of economic policymakers in recent years has been the regulation of inflation. The fundamental inquiry is that how fintechs’ presence and emergence affect the inflation. Furthermore, what are the immediate and delayed consequences of fintechs’ existence on inflation? With the aid of time series data spanning 1991 to 2022 and the ARDL model, this paper examines the short- and long-term effects of fintechs on inflation. It categorizes fintechs into two distinct groups: those that engage in competition with banks and those that do not. By separating fintechs into competing and non-competing categories, the impact of each on inflation can be evaluated independently. The research findings indicate that the impact of different types of fintechs (competitor and non-competitor) on inflation differs, as does this impact during economic expansion and recession. امروزه اهمیت حضور فین‌تک‌ها در اقتصاد خصوصا در حوزه مالی بر کسی پوشیده نیست. اهمیت این موضوع تا بدانجا است که دامنه گسترده‌ای از مطالعات اخیر بر عملکرد فین‌تک‌ها و رابطه آنها با اقتصاد کلان در سطح بین‌الملل انجام شده است. تجربیات بین‌الملل بیانگر این است که فین‌تک‌ها با گسترش دسترسی به خدمات مالی، کمک بزرگی به بهبود رشد اقتصادی و کنترل تورم داشته‌اند. در ایران نیز بیش از ۵۰ شرکت فعال فین‌تکی وجود دارند که در بخش‌های مختلف مدل کسب و کار بانک‌ها وارد شده‌اند. بنابراین حضور آنها می‌تواند عملکرد اقتصاد کلان را تحت تأثیر خود قرار دهند. یکی از دغدغه‌های اصلی سیاستگذاران اقتصادی، در سال‌های اخیر، کنترل تورم بوده است. سؤال اساسی این است که ظهور و حضور فین‌تک‌ها چگونه می‌تواند تورم را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین اثر بلندمدت و کوتاه‌مدت حضور فین‌تک‌ها بر تورم چگونه است. در این مقاله با بهره‌مندی از داده‌های سری‌زمانی در دوره ۱۳۷۰-۱۴۰1 و بهره‌مندی از مدل ARDL اثر فین‌تک‌ها در کوتاه‌مدت و بلندمدت بر تورم بررسی خواهد شد. در این مقاله فین‌تک‌ها به دو گروه فین‌تک‌های رقیب بانک‌ها و فین‌تک‌های غیر رقیب بانک‌ها تقسیم می‌شوند. تقسیم‌بندی فین‌تک‌ها به دو گروه رقیب و غیر رقیب این امکان را فراهم می‌کند که اثربخشی هر یک بر تورم به‌صورت مجزا بررسی شود. نتایج پژوهش نشان از تفاوت اثرگذاری نوع فین‌تک‌ها (رقیب و غیر رقیب) بر تورم و نیز تفاوت این اثرگذاری در دوره‌های رونق و رکود اقتصادی دارد.