دانشگاه فردوسی مشهد اقتصاد پولی مالی 2251-8452 مقالات آماده انتشار 2025 12 09 Modeling and Explaining the Factors Influencing the Development of Life Insurance Sales in Iran's Economy طراحی و تبیین عوامل مؤثر بر مدل توسعه فروش بیمه‌های زندگی در اقتصاد ایران 47646 10.22067/mfe.2025.95683.1616 FA محسن فرج زاده گروه مدیریت فناوری اطلاعات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مجید قلی پور گروه مهندسی کامپیوتر، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران لادن ریاضی گروه مدیریت فناوری اطلاعات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 09 28 Life insurance is recognized as a reliable indicator of economic development in many countries due to its essential role in ensuring financial security for households, increasing social welfare, and supporting productive investments. However, in Iran, the share of life insurance in the insurance industry portfolio is very limited, and its growth faces serious challenges. The aim of the present study is to design and explain the factors affecting the development of life insurance sales in Iran. For this purpose, first, using the meta-synthesis method, the findings of the studies were collected and categorized, and then using the three-round fuzzy Delphi technique, the opinions of insurance industry experts were extracted and a consensus was reached. The results showed that the development of life insurance sales is based on three key factors: individual factors including demographic, economic, and attitudinal characteristics of customers; insurance market factors such as sales channels, trust in the insurance company, financial sufficiency, and product innovation; and macroeconomic factors such as inflation rate, economic growth, per capita income, and unemployment level. The findings indicate that individual factors have the greatest impact on the demand side, insurance factors affect supply, and macroeconomic conditions affect both sides. Accordingly, it is recommended that insurance companies expand the share of life insurance by promoting product innovation, improving sales channels, and strengthening financial strength, while increasing customer confidence; policymakers can also provide the basis for increasing the penetration rate of life insurance in the country by controlling economic fluctuations and strengthening the insurance culture in society. بیمه‌های زندگی به دلیل نقش اساسی در تأمین امنیت مالی خانوارها، افزایش رفاه اجتماعی و پشتیبانی از سرمایه‌گذاری‌های مولد، در بسیاری از کشورها به عنوان شاخصی معتبر برای توسعه اقتصادی شناخته می‌شوند. با وجود این، در ایران سهم بیمه‌های زندگی از پرتفوی صنعت بیمه بسیار محدود است و رشد آن با چالش‌های جدی مواجه می‌باشد. هدف پژوهش حاضر، طراحی و تبیین عوامل مؤثر بر توسعه فروش بیمه‌های زندگی در ایران است. بدین منظور، ابتدا با بهره‌گیری از روش فراترکیب، یافته‌های مطالعات گردآوری و دسته‌بندی شد و سپس با استفاده از تکنیک دلفی فازی سه‌راندی، نظرات خبرگان صنعت بیمه استخراج و اجماع‌سازی گردید. نتایج نشان داد که توسعه فروش بیمه‌های زندگی بر پایه سه دسته عامل کلیدی استوار است: عوامل فردی شامل ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، اقتصادی و نگرشی مشتریان؛ عوامل بازار بیمه همچون کانال‌های فروش، اعتماد به شرکت بیمه، توانگری مالی و نوآوری محصول؛ و عوامل کلان اقتصادی مانند نرخ تورم، رشد اقتصادی، درآمد سرانه و سطح بیکاری. یافته‌ها بیانگر آن است که عوامل فردی بیشترین تأثیر را بر سمت تقاضا دارند، عوامل بیمه‌ای بر عرضه اثرگذارند و شرایط کلان اقتصادی بر هر دو سویه تأثیر می‌گذارند. براین اساس، توصیه می‌شود شرکت‌های بیمه با ارتقای نوآوری در محصولات، بهبود کانال‌های فروش و تقویت توانگری مالی، ضمن افزایش اعتماد مشتریان، سهم بیمه‌های زندگی را گسترش دهند؛ همچنین سیاستگذاران می‌توانند با کنترل نوسانات اقتصادی و تقویت فرهنگ بیمه در جامعه، زمینه افزایش ضریب نفوذ بیمه‌های زندگی در کشور را فراهم سازند.