دانشگاه فردوسی مشهد اقتصاد پولی مالی 2251-8452 32 پاییز و زمستان 1404 2025 12 22 Financial Development and Structural Transformation: A Dynamic Analysis of Sectoral Composition in Emerging Economies توسعه مالی و تحول ساختاری: تحلیلی پویا از ترکیب بخشی در اقتصادهای نوظهور 47080 10.22067/mfe.2025.94115.1574 FA محسن محمدی خیاره دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گنبدکاووس 0000-0003-3977-0929 Journal Article 2025 06 18 This paper investigates the dynamic relationship between financial development and sectoral composition in emerging economies. Utilizing a panel ARDL model on a dataset of 45 emerging markets over the period 1995–2023, the study uncovers a robust empirical pattern: financial development is significantly associated with structural transformation, characterized by a declining share of agriculture and a corresponding increase in the share of industry—particularly services. The results also indicate the presence of bidirectional causality between financial development and the industrial and service sectors, suggesting a mutually reinforcing dynamic in the structural transformation process. However, the paper critically evaluates this general finding within the specific institutional context of Iran. It argues that under a state-dominated, bank-based financial system marked by financial repression and directed credit policies, the classical link between finance and structural change becomes distorted. The findings reveal that in such a setting, financial expansion does not necessarily lead to efficient resource allocation or support productive transformation and may even exacerbate structural rigidities. The paper concludes that for countries like Iran, quantitative financial expansion is insufficient. Rather, qualitative financial development—anchored in deep institutional and policy reforms—is a prerequisite for fostering a healthy and sustainable structural transition. این مقاله به بررسی رابطه پویای میان توسعه مالی و تغییرات در ترکیب بخشی اقتصاد در کشورهای نوظهور می‌پردازد. با بهره‌گیری از مدل خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی در داده‌های تابلویی (Panel ARDL) برای ۴۵ کشور نوظهور در بازه زمانی ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۳، یافته‌های تجربی نشان می‌دهند که توسعه مالی به‌طور معناداری با تحول ساختاری در اقتصاد همراه است؛ به‌گونه‌ای که با کاهش سهم بخش کشاورزی، سهم بخش‌های صنعت و به‌ویژه خدمات افزایش می‌یابد. همچنین شواهد حاکی از وجود رابطه علی دوسویه میان توسعه مالی و رشد بخش‌های صنعت و خدمات است که نشانگر یک چرخه تقویتی متقابل در فرآیند تحول اقتصادی است. با این حال، مقاله با نگاهی انتقادی، این الگوی کلی را در بستر نهادی خاص ایران تحلیل می‌کند. استدلال می‌شود که در شرایطی که نظام مالی مبتنی بر بانک، تحت سلطه دولت، با سرکوب مالی و مداخله‌های اعتباری مستقیم مشخص می‌شود، رابطه متعارف بین توسعه مالی و تحول ساختاری دچار اختلال می‌گردد. یافته‌ها نشان می‌دهند که در چنین بستر نهادی، توسعه مالی لزوماً منجر به تخصیص کارآمد منابع یا ارتقاء بهره‌وری ساختاری نمی‌شود و در مواردی ممکن است به تعمیق ناکارآمدی‌های ساختاری بینجامد. نتیجه‌گیری اصلی مقاله آن است که برای کشوری چون ایران، گسترش کمی بخش مالی کافی نیست؛ بلکه دستیابی به توسعه مالی کیفی، نیازمند اصلاحات نهادی و سیاستی بنیادین است که شرط لازم برای تسهیل گذار ساختاری پایدار و مولد به شمار می‌رود.کلیدواژگان: توسعه مالی، ترکیب بخشی، تحول ساختاری، اقتصادهای نوظهور، اقتصاد ایران