موضوعات = مالی
مالی

ارائه‌ی روشی برای ارزیابی عملکرد بانک ها با استفاده از نقشه‌های شناختی فازی یادگیرنده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 31 فروردین 1405

https://doi.org/10.22067/mfe.2026.93632.1550

علی حسین زاده کاشان، الهام دهقانی، محمد علی رستگار سرخه

چکیده هر سازمان به منظور پایش میزان نیل به اهداف، نیاز بسیاری به نظام ارزیابی عملکرد دارد. عدم وجود نظام ارزیابی و کنترل در یک سازمان به معنای عدم برقراری ارتباط با محیط درون و بیرون سازمان تلقی می‌شود که پیامدهای آن زوال و درنهایت نابودی سازمان است. این مطالعه به ارائه یک روش ارزیابی عملکرد برای بانک‌ها با هدف بررسی وضعیت آن‌ها و تحلیل ارتباط میان مؤلفه‌های ارزیابی عملکرد می‌پردازد. ابتدا معیارهای ارزیابی عملکرد با روش تحلیل محتوا شناسایی شده و داده‌های 9 بانک ایرانی شامل 14 نسبت عملکردی ارزیابی می‌شود. پس از نرمال‌سازی داده‌ها، از نقشه‌های شناختی فازی و الگوریتم یادگیری ازدحام ذرات برای تعیین اوزان شاخص‌ها استفاده شده و شاخص‌های عملکردی تخمین زده شده‌اند. سپس با روش وزن‌دهی آنتروپی، امتیاز عملکرد هر بانک محاسبه شده است. نتایج نشان داد که بانک‌های پاسارگاد و ملت بهترین عملکرد را در این بازه زمانی داشته‌اند، در حالی که بانک‌های دی و اقتصاد نوین ضعیف‌ترین عملکرد را از خود نشان داده‌اند. این تحقیق همچنین به تحلیل ارتباطات میان شاخص‌های مختلف پرداخته و تأثیرگذاری و تأثیرپذیری هر شاخص در ارزیابی عملکرد بانک‌ها را مشخص کرده است.