اقتصاد پولی مالی

چکیده شیوع ویروس کووید-19 در اواخر سال 2019 میلادی منجر به مشکلات پیچیده اقتصادی گردید و معاملات بازار سهام کشورها را تحت تاثیر قرار داد. مطالعه حاضر با به‌کارگیری روش گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی به بررسی واکنش بازار سهام ایران به همه‌گیری کووید-19 طی دوره زمانی 1401-1398 با داده‌های فصلی پرداخته و نقش ویژگی‌های شرکت‌ها (بازدهی کل دارایی‌ها، حجم نقدینگی، اندازه شرکت، اهرم مالی و میزان مسئولیت‌پذیری اجتماعی) را در این رابطه مورد توجه قرار می‌دهد. نتایج بیان‌گر این است که پاندمی کووید-19 بر خلاف انتظار، تاثیر مثبتی بر بازده سهام شرکت‌های منتخب طی دوره مورد بررسی داشته است. بر اساس نتایج به‌دست آمده، اندازه شرکت تاثیر معناداری بر رابطه بین بازدهی سهام شرکت‌ها و کووید-19 طی دوره مورد بررسی نداشته، در حالی که میزان اهرم مالی شرکت‌ها تاثیر منفی و معنادار بر این رابطه داشته و افزایش آن، از تاثیر مثبت کووید-19 بر بازدهی سهام کاسته است. همچنین یافته‌ها بیان‌گر این است که مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها، بازدهی کل دارایی‌های شرکت و نقدینگی آن‌ها نیز اثرمثبت شیوع ویروس کووید-19 بر بازدهی سهام شرکت‌ها طی دوره مورد بررسی را تقویت نموده است. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که برخی ویژگی‌های خاص شرکت‌ها می‌توانند نقش مهمی در تعدیل تأثیرات بحران‌های اقتصادی جهانی بر سهام شرکت‌ها داشته باشند.

چکیده نرخ بهره یک شاخص مهم برای اقتصاد است که توسط عوامل اقتصادی تحت تاثیر قرار می‌گیرد. عوامل کلان اقتصادی که منعکس کننده وضعیت اقتصاد است برای رفتار نرخ بهره مهم هستند. بعلاوه، شوک‌های بزرگ جهانی مثل کووید19، نیز می‌تواند بر نرخ بهره اثرگذار باشد. از اینرو، هدف این مطالعه بررسی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت عوامل موثر اقتصادی بر نرخ بهره بین بانکی در ایران با داده‌های ماهانه از اسفند 1398 تا اسفند 1402با رویکرد ARDL از زمان شروع همه‌گیری و دوران بعد از آن است. یافته‌های تجربی نشان داد که نرخ ارز و قیمت نفت اثر مثبت و معناداری بر نرخ بهره در بلندمدت در دوران شیوع کرونا و پساکرونا دارد. نتایج رابطه منفی و معنادار بین شاخص قیمت مصرف‌کننده و نرخ بهره را در بلندمدت نشان می‌دهد. بعلاوه، نتایج بیانگر این است که رابطه معناداری از نظر آماری بین تولید ناخالص داخلی و نقدینگی با نرخ بهره در دوران پساکرونا وجود نداشت. پیامدهای سیاستی این مطالعه، یافته‌های مهمی درباره عوامل اثرگذار بر نرخ بهره در شرایط بحرانی ارائه می‌دهد.

چکیده کووید-19 به‌دلیل گستره جهانی و تأثیرات چند‌وجهی آن بر اقتصاد، فرصت‌های مطالعاتی زیادی را در این زمینه برای پژوهشگران ایجاد کرده است. هدف این مقاله، بررسی و تحلیل پژوهش‌های حوزه کووید-19 و اقتصاد در ایران می‌باشد. مقاله از نوع کاربردی بوده و با استقاده از روش‌های کتاب‌سنجی انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مقالات منتشر شده در زمینه همه‌گیری کووید-19 و اقتصاد در مجلات علمی حوزه اقتصاد در ایران از بهمن‌ماه سال 1398 تا فروردین‌ماه سال 1402 می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که روند انتشار مقالات حوزه پژوهش‌های کووید-19 و اقتصاد در ایران صعودی بوده و بیشترین تعداد مقالات منتشر شده نیز مربوط به سال‌ 1401 با 32 عنوان و 39 درصد از کل مقالات می‌باشد. کلیدواژه‌های بازار سهام، نفت، صنعت و نرخ ارز پرتکرارترین کلیدواژه‌های تشکیل‌دهنده ساختار فکری پژوهش‌های کووید-19 و اقتصاد در ایران می‌باشند که زیربنای موضوعی و همچنین، مسیر مطالعاتی پژوهش‌های این حوزه را در ایران نشان می‌دهند. بررسی نقشه شبکه‌های همکاری میان نویسندگان و همچنین، دانشگاه‌ها نیز نشان می‌دهد که، اگرچه همکاری خوبی بین دانشگاه‌ها در این زمینه صورت‌گرفته اما، ارتباط موضوعی برجسته‌ای بین نویسندگان در این حوزه شکل نگرفته است. در هر حال انتظار می‌رود، نتایج و پیشنهادات این پژوهش، ضمن تسهیل روند انتشار مقالات این حوزه در ایران، به‌عنوان یک نقشه راه برای استفاده از فرصت‌های تحقیقاتی بالقوه در این زمینه مورد استفاده پژوهشگران قرار گیرد.